MOTS-C to nietypowy peptyd, bo koduje go nie jądro komórki, lecz własne DNA mitochondrium. Liczy 16 aminokwasów i włącza enzym AMPK, czyli czujnik energii komórki, przez co wpływa na gospodarkę glukozą i wrażliwość na insulinę. U myszy zachowuje się jak wysiłek podany w zastrzyku: chroni przed otyłością z diety i przywraca starym zwierzętom wrażliwość na insulinę na poziomie młodych. U ludzi tych efektów po podaniu nie zbadano. Nie ma zatwierdzonego zastosowania klinicznego, MOTS-C jest substancją do badań, a w sporcie obowiązuje zakaz jego stosowania przez cały rok.
Skąd bierze się MOTS-C?
Większość peptydów w organizmie powstaje z instrukcji zapisanej w DNA jądra komórkowego. MOTS-C należy do wąskiej grupy peptydów pochodzenia mitochondrialnego, kodowanych wewnątrz genu 12S rRNA w DNA mitochondrium. Ma 16 aminokwasów, a jego pierwszych 11 reszt jest silnie zachowanych u 14 gatunków, w tym u człowieka i myszy. Odkrycie tego peptydu w 2015 roku wprowadziło pomysł, że mitochondria nie tylko produkują energię, lecz także wysyłają własne cząsteczki sygnałowe.
Co MOTS-C robi w komórce?
MOTS-C włącza AMPK, enzym pełniący rolę czujnika poziomu energii. Za pośrednictwem AMPK peptyd nasila wchodzenie glukozy do komórek. W warunkach stresu metabolicznego MOTS-C potrafi przemieścić się do jądra komórkowego i związać się z czynnikami przepisującymi geny. Zmienia wtedy to, które geny są aktywne. Dzięki temu działa jak sygnał o charakterze hormonalnym, przywracający równowagę metaboliczną, a nie jak zwykły produkt przemiany materii.
Co pokazały badania na myszach?
Badania na myszach dały spójny obraz korzyści metabolicznych. Podawanie MOTS-C zapobiegało otyłości u zwierząt karmionych dietą wysokotłuszczową. Po siedmiu dniach podawania stare myszy miały wrażliwość na insulinę taką jak młode. Poziom MOTS-C we krwi rośnie po wysiłku, w jednym pomiarze nawet około dwunastokrotnie, i jest niższy u osób starszych, o 11 do 21 procent w porównaniu z młodymi. Stąd wzięła się etykieta peptydu naśladującego wysiłek.
Co wiadomo o MOTS-C u ludzi?
U ludzi wiadomo niewiele i głównie z obserwacji, nie z podawania peptydu. Potwierdzono, że stężenie MOTS-C we krwi rośnie z wysiłkiem i spada z wiekiem. Nie ma jednak ukończonego badania klinicznego z podawaniem niemodyfikowanego MOTS-C. Dłużej działający analog o oznaczeniu CB4211 przeszedł wczesne fazy badań, ale jego fazę 2 przerwano. Autorzy przeglądu z 2023 roku piszą wprost, że nie opracowano metody stosowania MOTS-C w praktyce klinicznej. Nie jest też jasne, jak peptyd wnika do komórek, nie ulegając po drodze rozkładowi. Kontekst metabolizmu i masy ciała rozwija wpis o inkretynach i GLP-1, a osi mięśniowej wpis o peptydach na mięśnie.
Jaki jest status prawny i sportowy MOTS-C?
MOTS-C nie ma rejestracji FDA ani Europejskiej Agencji Leków i nie jest uznaną terapią odchudzania, spowalniania starzenia, chorób metabolicznych ani poprawy wyników. Sprzedawany jest jako MOTS-C w postaci odczynnika do badań, przy czym niezależne analizy wykrywają zanieczyszczenia lub błędne oznaczenia w około 30 procentach produktów z szarej strefy. Na liście zabronionej WADA MOTS-C figuruje w grupie S4, wśród modulatorów metabolicznych i aktywatorów AMPK. Zakaz obowiązuje przez cały rok, a wyłączenie terapeutyczne nie jest możliwe, bo nie istnieje zatwierdzone wskazanie. Więcej o kategoriach prawnych mówi wpis o statusie prawnym peptydów w Polsce oraz strona ostrzeżenia prawnego.
Najczęstsze pytania
Co to jest MOTS-C?
To peptyd z 16 aminokwasów kodowany nie w jądrze komórki, lecz w DNA mitochondrium, w genie 12S rRNA. Należy do peptydów pochodzenia mitochondrialnego, odkrytych stosunkowo niedawno.
Jak MOTS-C działa na metabolizm?
Włącza enzym AMPK, który jest czujnikiem energii komórki. Przez AMPK nasila wychwyt glukozy, a pod wpływem stresu metabolicznego wchodzi do jądra komórkowego i wpływa na aktywność genów.
Czy MOTS-C to wysiłek w zastrzyku?
To etykieta z badań na myszach, w których MOTS-C dawał podobne efekty metaboliczne co trening. U ludzi po podaniu peptydu tego nie sprawdzono.
Czy są badania MOTS-C u ludzi?
Nie ma ukończonego badania z podawaniem niemodyfikowanego MOTS-C. Dłużej działający analog CB4211 przeszedł wczesne fazy, ale jego fazę 2 przerwano.
Czy MOTS-C można stosować w sporcie?
Nie. MOTS-C jest na liście zabronionej WADA w grupie S4 jako aktywator AMPK, zabroniony przez cały rok, bez możliwości wyłączenia terapeutycznego.
Wszystkie marki, ceny i przeliczenia tej cząsteczki zbiera strona MOTS-c.