Tirzepatyd obniżał hemoglobinę glikowaną u osób z cukrzycą typu 2 o 1,87 do 2,58 punktu procentowego. Takie wyniki dało pięć badań trzeciej fazy z programu SURPASS, w których wzięło udział łącznie ponad 6200 osób. W każdym z nich tirzepatyd wypadł lepiej niż placebo, insulina albo semaglutyd. Jeśli chcesz wiedzieć, co dokładnie zmierzono i jak wypadły poszczególne porównania, poniżej znajdziesz wszystkie liczby.
Dlaczego tirzepatyd działa na cukier we krwi?
Tirzepatyd pobudza dwa receptory hormonów jelitowych naraz: GLP-1 i GIP. Oba hormony należą do inkretyn, czyli sygnałów, które po posiłku wzmacniają wydzielanie insuliny. Siła tego działania zależy od poziomu glukozy we krwi. Dlatego w SURPASS-1 tirzepatyd stosowany jako jedyny lek nie wywołał ani jednego epizodu ciężkiej hipoglikemii.
Tirzepatyd jest substancją czynną leku Mounjaro, wydawanego w Polsce na receptę. Szczegóły działania na oba receptory opisuje wpis o tym, dlaczego tirzepatyd działa na dwa receptory.
Co mierzy hemoglobina glikowana?
Hemoglobina glikowana, w skrócie HbA1c, pokazuje średni poziom cukru we krwi z ostatnich trzech miesięcy. Podaje się ją w procentach. Według amerykańskiej agencji CDC wynik poniżej 5,7 procent jest prawidłowy, a 6,5 procent i więcej oznacza cukrzycę. W badaniach SURPASS celem leczenia był wynik poniżej 7,0 procent.
We wszystkich badaniach SURPASS główną miarą była zmiana HbA1c od startu do końca badania. Obok niej mierzono masę ciała, cukier na czczo i odsetek osób, które osiągnęły cel leczenia. Liczono też epizody niskiego cukru, czyli hipoglikemii.
Co pokazało badanie SURPASS-1?
W SURPASS-1 tirzepatyd stosowany jako jedyny lek obniżył HbA1c o 1,87 do 2,07 punktu procentowego. Badanie opublikował w 2021 roku Lancet. Wzięło w nim udział 478 osób, którym nie wystarczały dieta i ruch. Średnia HbA1c na starcie wynosiła 7,9 procent, a badanie trwało 40 tygodni.
W grupie placebo HbA1c wzrosła o 0,04 punktu. Cel poniżej 7 procent osiągnęło od 87 do 92 procent osób na tirzepatydzie i 20 procent na placebo. Wynik poniżej 5,7 procent, czyli w zakresie osób bez cukrzycy, osiągnęło od 31 do 52 procent uczestników. Masa ciała spadła o 7,0 do 9,5 kg, a ciężkiej hipoglikemii nie odnotowano.
Czy tirzepatyd działa lepiej niż semaglutyd?
Tak, w bezpośrednim porównaniu SURPASS-2 każda dawka tirzepatydu obniżyła HbA1c bardziej niż semaglutyd 1 mg. Badanie ukazało się w 2021 roku w New England Journal of Medicine. Objęło 1879 osób ze średnią HbA1c 8,28 procent i średnią masą 93,7 kg. Badanie trwało 40 tygodni, a tirzepatyd i semaglutyd podawano raz w tygodniu.
| Wynik po 40 tygodniach | Tirzepatyd 5 mg | Tirzepatyd 10 mg | Tirzepatyd 15 mg | Semaglutyd 1 mg |
|---|---|---|---|---|
| Spadek HbA1c | 2,01 punktu | 2,24 punktu | 2,30 punktu | 1,86 punktu |
| Przewaga nad semaglutydem w masie ciała | 1,9 kg | 3,6 kg | 5,5 kg | punkt odniesienia |
Różnice w HbA1c były istotne statystycznie przy każdej dawce tirzepatydu. Nudności zgłaszało od 17 do 22 procent osób na tirzepatydzie i 18 procent na semaglutydzie. Hipoglikemia poniżej 54 mg/dl zdarzała się rzadko w obu grupach, od 0,2 do 1,7 procent.
Jak tirzepatyd wypada na tle insuliny?
W dwóch badaniach tirzepatyd obniżył HbA1c bardziej niż insulina długodziałająca, a przy tym obniżył masę ciała. W SURPASS-3 porównano go z insuliną degludec u 1444 osób przez 52 tygodnie. Tirzepatyd obniżył HbA1c o 1,93 do 2,37 punktu, insulina o 1,34 punktu. Masa ciała spadła na tirzepatydzie o 7,5 do 12,9 kg, a na insulinie wzrosła o 2,3 kg.
W SURPASS-4 tirzepatyd porównano z insuliną glargine u 2002 osób z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym. Po 52 tygodniach HbA1c spadła o 2,43 punktu przy 10 mg i o 2,58 punktu przy 15 mg. Na insulinie spadek wyniósł 1,44 punktu. Hipoglikemię zgłosiło od 6 do 9 procent osób na tirzepatydzie i 19 procent na insulinie.
Czy tirzepatyd pomaga osobom, które już biorą insulinę?
Tak, w SURPASS-5 dodanie tirzepatydu do insuliny glargine obniżyło HbA1c o 2,11 do 2,40 punktu. W grupie placebo, która też dostawała insulinę, spadek wyniósł 0,86 punktu. Badanie opublikowała w 2022 roku JAMA. Objęło 475 osób ze średnią HbA1c 8,31 procent, leczonych przez 40 tygodni.
Masa ciała spadła o 5,4 kg przy 5 mg, 7,5 kg przy 10 mg i 8,8 kg przy 15 mg. W grupie placebo wzrosła o 1,6 kg. Cel HbA1c poniżej 7 procent osiągnęło od 85 do 90 procent osób na tirzepatydzie i 34 procent na placebo.
Jak wypadło pięć badań SURPASS w jednej tabeli?
Tabela zbiera spadek HbA1c w pięciu głównych badaniach programu. Wszystkie trwały od 40 do 52 tygodni i dotyczyły dorosłych z cukrzycą typu 2.
| Badanie | Liczba osób | Porównanie | Spadek HbA1c na tirzepatydzie | Spadek HbA1c w grupie porównawczej |
|---|---|---|---|---|
| SURPASS-1 | 478 | placebo | 1,87-2,07 punktu | wzrost o 0,04 punktu |
| SURPASS-2 | 1879 | semaglutyd 1 mg | 2,01-2,30 punktu | 1,86 punktu |
| SURPASS-3 | 1444 | insulina degludec | 1,93-2,37 punktu | 1,34 punktu |
| SURPASS-4 | 2002 | insulina glargine | 2,43-2,58 punktu (10 i 15 mg) | 1,44 punktu |
| SURPASS-5 | 475 | placebo do insuliny | 2,11-2,40 punktu | 0,86 punktu |
Co tirzepatyd robi z sercem u osób z cukrzycą?
W największym badaniu sercowym tirzepatyd okazał się co najmniej tak samo bezpieczny dla serca jak dulaglutyd. Badanie SURPASS-CVOT ukazało się w 2025 roku w New England Journal of Medicine. Objęło 13 165 osób z cukrzycą typu 2 i chorobą miażdżycową. Dulaglutyd to starszy lek z grupy GLP-1 o udowodnionym działaniu ochronnym na serce.
Zgon z przyczyn sercowo-naczyniowych, zawał albo udar wystąpił u 12,2 procent osób na tirzepatydzie i u 13,1 procent na dulaglutydzie. Wynik potwierdził, że tirzepatyd nie jest gorszy od dulaglutydu. Przewaga liczbowa tirzepatydu nie osiągnęła jednak progu istotności statystycznej. Działanie tej grupy leków na serce i nerki szerzej opisuje wpis o semaglutydzie i tirzepatydzie poza odchudzaniem.
Czy tirzepatyd chroni przed rozwojem cukrzycy?
W trzyletniej części badania SURMOUNT-1 tirzepatyd wyraźnie zmniejszył liczbę nowych przypadków cukrzycy. Objęła 1032 osoby z otyłością i stanem przedcukrzycowym. Po 176 tygodniach cukrzycę typu 2 rozpoznano u 1,3 procent osób na tirzepatydzie i u 13,3 procent na placebo. Po 17 tygodniach bez leczenia odsetki wyniosły 2,4 i 13,7 procent.
Ile kosztuje tirzepatyd w sklepie?
W sklepie tirzepatyd jest dostępny w trzech wersjach. Tirzepatyd 20 mg Bio-Peptide kosztuje 800 zł i jest dostępny od ręki. Tirzepatyd 20 mg Genheal kosztuje 800 zł na zamówienie. Tirzepatyd 40 mg Nouveaux w penie kosztuje 1400 zł i zawiera gotowy roztwór.
Wszystkie warianty i cenę za miligram zestawia strona tirzepatyd. Czym materiał badawczy różni się od leku Mounjaro, wyjaśnia wpis o leku i materiale badawczym. Leczenie cukrzycy prowadzi lekarz, a produkty w sklepie służą do badań laboratoryjnych.
Najczęstsze pytania
O ile tirzepatyd obniża HbA1c?
W pięciu badaniach SURPASS tirzepatyd obniżył HbA1c o 1,87 do 2,58 punktu procentowego w ciągu 40 do 52 tygodni, zależnie od dawki i badania.
Czy tirzepatyd jest lepszy od semaglutydu w cukrzycy?
W SURPASS-2 każda dawka tirzepatydu obniżyła HbA1c bardziej niż semaglutyd 1 mg, od 2,01 do 2,30 punktu wobec 1,86 punktu.
Czy tirzepatyd powoduje niski cukier?
W SURPASS-1 nie odnotowano ciężkiej hipoglikemii. W SURPASS-4 hipoglikemię zgłosiło od 6 do 9 procent osób na tirzepatydzie i 19 procent na insulinie glargine.
Czy tirzepatyd jest bezpieczny dla serca?
W SURPASS-CVOT z udziałem 13 165 osób zgon sercowy, zawał albo udar wystąpił u 12,2 procent na tirzepatydzie i 13,1 procent na dulaglutydzie.
Czy tirzepatyd można łączyć z insuliną?
W SURPASS-5 dodanie tirzepatydu do insuliny glargine obniżyło HbA1c o 2,11 do 2,40 punktu, a masę ciała o 5,4 do 8,8 kg.
Źródła
- Rosenstock J, Wysham C, Frías JP i in. Efficacy and safety of a novel dual GIP and GLP-1 receptor agonist tirzepatide in patients with type 2 diabetes (SURPASS-1): a double-blind, randomised, phase 3 trial. Lancet, 2021, 398(10295): 143-155. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(21)01324-6
- Frías JP, Davies MJ, Rosenstock J i in. Tirzepatide versus Semaglutide Once Weekly in Patients with Type 2 Diabetes. New England Journal of Medicine, 2021, 385(6): 503-515. https://doi.org/10.1056/NEJMoa2107519
- Ludvik B, Giorgino F, Jódar E i in. Once-weekly tirzepatide versus once-daily insulin degludec as add-on to metformin with or without SGLT2 inhibitors in patients with type 2 diabetes (SURPASS-3). Lancet, 2021, 398(10300): 583-598. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(21)01443-4
- Del Prato S, Kahn SE, Pavo I i in. Tirzepatide versus insulin glargine in type 2 diabetes and increased cardiovascular risk (SURPASS-4). Lancet, 2021, 398(10313): 1811-1824. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(21)02188-7
- Dahl D, Onishi Y, Norwood P i in. Effect of Subcutaneous Tirzepatide vs Placebo Added to Titrated Insulin Glargine on Glycemic Control in Patients With Type 2 Diabetes: The SURPASS-5 Randomized Clinical Trial. JAMA, 2022, 327(6): 534-545. https://doi.org/10.1001/jama.2022.0078
- Nicholls SJ, Pavo I, Bhatt DL i in. Cardiovascular Outcomes with Tirzepatide versus Dulaglutide in Type 2 Diabetes. New England Journal of Medicine, 2025, 393(24): 2409-2420. https://doi.org/10.1056/NEJMoa2505928
- Jastreboff AM, le Roux CW, Stefanski A i in. Tirzepatide for Obesity Treatment and Diabetes Prevention. New England Journal of Medicine, 2025, 392(10): 958-971. https://doi.org/10.1056/NEJMoa2410819
- Centers for Disease Control and Prevention. A1C Test for Diabetes and Prediabetes. https://www.cdc.gov/diabetes/diabetes-testing/prediabetes-a1c-test.html