W badaniach u dorosłych hormon wzrostu zmieniał przemianę materii już po miesiącu, a skład ciała po 6 miesiącach. Gęstość kości potrzebowała roku, żeby wrócić do wyjściowej wartości po przejściowym spadku. W badaniu z placebo masa ciała przy tym się nie zmieniła, bo ubywało tłuszczu, a przybywało masy beztłuszczowej. Poniżej masz oś czasu z badań klinicznych somatropiny: od pierwszego miesiąca do dwóch lat. Każdy etap ma podane konkretne liczby i źródło.
Co zmienia się w pierwszym miesiącu?
Pierwsza mierzalna zmiana dotyczy przemiany materii. W badaniu z 1989 roku 24 dorosłych z niedoborem hormonu wzrostu dostawało somatropinę albo placebo przez 6 miesięcy. Podstawowa przemiana materii wzrosła po pierwszym miesiącu z 32,4 do 37,2 kcal na kilogram masy beztłuszczowej na dobę. Po 6 miesiącach wynosiła 34,4 kcal, a różnica wobec stanu wyjściowego była istotna w obu pomiarach.
W tym samym czasie rośnie IGF-1, czyli białko, przez które hormon wzrostu wywołuje dużą część swoich efektów. W tym badaniu IGF-1 wzrosło średnio z 0,41 do 1,53 jednostki na litr. Etykieta leku Genotropin każe oceniać IGF-1 i zmieniać dawkę co 1-2 miesiące. Jak mierzy się IGF-1 i skład ciała, opisuje wpis jak mierzyć efekty peptydów.
Co pokazały badania po 6 miesiącach?
Po pół roku widać zmianę składu ciała. Trzy badania mierzyły ją w różnych grupach:
| Badanie | Kto | Masa beztłuszczowa | Tkanka tłuszczowa |
|---|---|---|---|
| Salomon 1989 | 24 dorosłych z niedoborem, z placebo | plus 5,5 kg | minus 5,7 kg |
| Rudman 1990 | 21 mężczyzn w wieku 61-81 lat z niskim IGF-1 | plus 8,8 procent | minus 14,4 procent |
| Blackman 2002 | 131 zdrowych osób w wieku 65-88 lat, z placebo | mężczyźni plus 3,1 kg, kobiety plus 1,0 kg | istotny spadek u obu płci |
W badaniu Salomona masa ciała się nie zmieniła. Ubyło prawie tyle tłuszczu, ile przybyło masy beztłuszczowej. W grupie placebo nie zmieniła się ani masa beztłuszczowa, ani tłuszcz.
Etykieta Genotropinu opisuje ten sam obraz w sześciu badaniach ze 172 dorosłymi. Po 6 miesiącach wzrosły masa beztłuszczowa, ilość wody w organizmie i stosunek masy beztłuszczowej do tłuszczu. Spadły łączna ilość tłuszczu i obwód talii.
Czy po 6 miesiącach zmienia się skóra i kości?
W badaniu Rudmana po 6 miesiącach gęstość kręgów lędźwiowych wzrosła o 1,6 procent. Gęstość kości przedramienia i bliższej części kości udowej się nie zmieniła. Skóra, czyli naskórek razem ze skórą właściwą, była grubsza o 7,1 procent, choć ta różnica była na granicy istotności statystycznej.
Autorzy uznali, że zmniejszone wydzielanie hormonu wzrostu odpowiada częściowo za spadek masy beztłuszczowej, przyrost tłuszczu i cienienie skóry w starszym wieku. Co dzieje się z tą osią po czterdziestce, opisuje wpis Peptydy po 40. roku życia.
Co dzieje się z kośćmi po roku?
Kości reagują najwolniej i w dwóch etapach. Według etykiety Genotropinu u dorosłych z niedoborem gęstość mineralna kości spadła po 6 miesiącach leczenia, a po 12 miesiącach wróciła do wartości wyjściowych.
W tym samym okresie kość przebudowuje się szybciej. Szwedzkie badanie z 1995 roku objęło 68 dorosłych z niedoborem hormonu wzrostu. Autorzy mierzyli markery obrotu kostnego, czyli wskaźniki we krwi pokazujące tempo rozkładu i odbudowy kości. W ciągu 12 miesięcy leczenia stwierdzili przyspieszony obrót kostny.
Czy efekty utrzymują się dłużej niż rok?
Tak, w badaniach z dłuższą obserwacją. Etykieta Genotropinu podaje, że po 6 miesiącach badania z placebo pacjenci mogli kontynuować leczenie łącznie do 24 miesięcy. Zmiany składu ciała utrzymywały się przez cały ten czas.
Wytyczne Endocrine Society z 2011 roku wymieniają cztery korzyści leczenia u dorosłych z niedoborem: lepszy skład ciała, większą wydolność fizyczną, mocniejszy szkielet i lepszą jakość życia. Według wytycznych najwięcej zyskują osoby z najcięższym niedoborem.
Po jakim czasie poprawia się samopoczucie?
Samopoczucie mierzono w szwedzkim badaniu z 1995 roku. Wzięło w nim udział 36 dorosłych z niedoborem, którzy dostawali hormon wzrostu albo placebo w układzie naprzemiennym przez łącznie 21 miesięcy. Przy hormonie wzrostu wynik kwestionariusza objawów poprawił się z 89 do 80,2 punktu. Najbardziej zmieniły się lęk, nerwowość i sprawność umysłowa, a w drugim kwestionariuszu energia i nastrój.
Część poprawy autorzy przypisali efektowi placebo, bo wynik poprawił się też przy placebo, choć mniej. Zmiany potwierdzili jednak małżonkowie badanych, którzy w osobnej ankiecie widzieli poprawę nastroju i zachowania przy hormonie wzrostu.
Co z siłą mięśni?
Siła rosła wolniej niż masa beztłuszczowa. W badaniu Blackmana z 2002 roku po 26 tygodniach jedynie mężczyźni z hormonem wzrostu i testosteronem mieli wzrost siły bliski istotności, o 13,5 kg. W tej samej grupie istotnie wzrosła wydolność tlenowa. Zmiana siły szła w parze ze zmianą masy beztłuszczowej.
Więcej masy beztłuszczowej nie przekładało się więc od razu na większą siłę. Siłę i wydolność badacze mierzyli osobno od składu ciała.
Jak wygląda cała oś czasu?
| Czas | Co zmierzono | Źródło |
|---|---|---|
| 1 miesiąc | wyższa przemiana materii, rosnące IGF-1 | Salomon 1989 |
| 1-2 miesiące | ocena IGF-1 i zmiana dawki | etykieta Genotropinu |
| 6 miesięcy | więcej masy beztłuszczowej, mniej tłuszczu, mniejsza talia, stała masa ciała | Salomon 1989, Rudman 1990, Blackman 2002, etykieta |
| 6 miesięcy | przejściowy spadek gęstości kości u osób z niedoborem | etykieta Genotropinu |
| 12 miesięcy | gęstość kości z powrotem na poziomie wyjściowym | etykieta Genotropinu |
| do 21-24 miesięcy | utrzymany skład ciała, lepsze samopoczucie | etykieta Genotropinu, Burman 1995 |
Gdzie kupić somatropinę i co z peptydami?
Wszystkie liczby powyżej dotyczą somatropiny, czyli gotowego hormonu. W sklepie są dwie wersje: rHGH 4 mg (12 IU) Bio-Peptide za 100 zł i rHGH 12 mg (36 IU) Nouveaux za 350 zł. Jak je rozpuścić i ile jednostek jest w mililitrze, opisuje wpis rHGH 4 mg i 12 mg: jak rozpuścić.
Peptydy pobudzające przysadkę działają innym rytmem, a różnice opisuje wpis rHGH a peptydy na hormon wzrostu. Somatropina jest substancją leków na receptę, a produkty w sklepie są materiałem badawczym, nie lekiem. Hormon wzrostu jest zakazany w sporcie przez cały rok.
Najczęstsze pytania
Po jakim czasie widać efekty hormonu wzrostu?
W badaniach u dorosłych przemiana materii rosła po miesiącu, a skład ciała zmieniał się wyraźnie po 6 miesiącach: przybywało masy beztłuszczowej i ubywało tłuszczu.
Ile tłuszczu ubyło w badaniach z hormonem wzrostu?
W badaniu Salomona z 1989 roku po 6 miesiącach 5,7 kg, przy przyroście masy beztłuszczowej o 5,5 kg. W badaniu Rudmana z 1990 roku tkanki tłuszczowej było o 14,4 procent mniej.
Czy hormon wzrostu zmienia masę ciała?
W badaniu Salomona masa ciała się nie zmieniła. Ubyło tłuszczu, a przybyło masy beztłuszczowej w podobnej ilości.
Kiedy hormon wzrostu działa na kości?
Kości reagują najpóźniej ze wszystkich mierzonych parametrów. Według etykiety Genotropinu gęstość kości spadła przejściowo po 6 miesiącach, a po 12 miesiącach wróciła do wartości wyjściowych.
Czy hormon wzrostu zwiększa siłę?
Siła rośnie wolniej niż masa mięśni. W badaniu Blackmana po 26 tygodniach wzrost siły o 13,5 kg, bliski istotności, mieli tylko mężczyźni z hormonem wzrostu i testosteronem.
Źródła
- Salomon F, Cuneo RC, Hesp R, Sönksen PH. The effects of treatment with recombinant human growth hormone on body composition and metabolism in adults with growth hormone deficiency. New England Journal of Medicine, 1989, 321(26): 1797-1803. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2687691/
- Rudman D, Feller AG, Nagraj HS i in. Effects of human growth hormone in men over 60 years old. New England Journal of Medicine, 1990, 323(1): 1-6. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2355952/
- Blackman MR, Sorkin JD, Münzer T i in. Growth hormone and sex steroid administration in healthy aged women and men: a randomized controlled trial. JAMA, 2002, 288(18): 2282-2292. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12425705/
- Degerblad M, Bengtsson BA, Bramnert M i in. Reduced bone mineral density in adults with growth hormone (GH) deficiency: increased bone turnover during 12 months of GH substitution therapy. European Journal of Endocrinology, 1995, 133(2): 180-188. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/7655642/
- Burman P, Broman JE, Hetta J i in. Quality of life in adults with growth hormone (GH) deficiency: response to treatment with recombinant human GH in a placebo-controlled 21-month trial. Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism, 1995, 80(12): 3585-3590. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8530603/
- Molitch ME, Clemmons DR, Malozowski S i in. Evaluation and treatment of adult growth hormone deficiency: an Endocrine Society clinical practice guideline. Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism, 2011, 96(6): 1587-1609. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21602453/
- GENOTROPIN (somatropin) for injection, etykieta leku, Pfizer, wersja z 4 sierpnia 2026, punkty 2.2 i 14.1 (DailyMed, numer zestawu ffebf88b-d257-4542-9808-74d9b7167765). https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=ffebf88b-d257-4542-9808-74d9b7167765


