Efekty peptydów działających na oś hormonu wzrostu mierzy się trzema rodzajami miar: stężeniem IGF-1 we krwi, składem ciała, czyli masą beztłuszczową, tłuszczową i obwodem talii, oraz prostymi testami sprawności. Te same miary wracają w badaniach od czterdziestu lat. Poniżej znajdziesz, co dokładnie w tych badaniach zmierzono i które z tych miar możesz powtórzyć u siebie.
Trzy rodzaje miar, które wracają w każdym badaniu
Pierwsza miara jest hormonalna. Hormon wzrostu wydziela się skokami, więc pojedynczy pomiar z krwi mówi niewiele. Dlatego badacze mierzą IGF-1, czyli insulinopodobny czynnik wzrostu, który powstaje w wątrobie pod wpływem hormonu wzrostu i utrzymuje się na stałym poziomie przez dobę. To on pokazuje, czy oś w ogóle zareagowała.
Druga miara dotyczy składu ciała: masy beztłuszczowej, masy tkanki tłuszczowej i obwodu talii. Trzecia to sprawność, mierzona testami w rodzaju chodu tandemowego albo wchodzenia po schodach. Razem dają obraz, którego sama waga łazienkowa nie odda, bo ta pokazuje jedną liczbę bez podziału na mięśnie i tłuszcz.
Badanie z 1990 roku, od którego zaczęła się ta dyskusja
W New England Journal of Medicine opublikowano wtedy pracę nad hormonem wzrostu u mężczyzn po sześćdziesiątce. Do badania weszło 21 zdrowych mężczyzn w wieku od 61 do 81 lat, u których stężenie IGF-1 nie przekraczało 350 jednostek na litr. Dwunastu z nich dostawało hormon wzrostu podskórnie trzy razy w tygodniu przez sześć miesięcy, a dziewięciu nie dostawało nic.
W grupie leczonej IGF-1 wzrósł do zakresu typowego dla osób młodych, czyli od 500 do 1500 jednostek na litr. Masa beztłuszczowa wzrosła o 8,8 procent, masa tkanki tłuszczowej spadła o 14,4 procent, a gęstość kręgów lędźwiowych wzrosła o 1,6 procent. Grubość skóry zwiększyła się o 7,1 procent, choć ta zmiana nie osiągnęła progu istotności statystycznej. W grupie bez leczenia żadna z tych wartości się nie zmieniła.
Co pokazał sekretagog podany starszym osobom
W 2009 roku Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism opisał badanie nad capromoreliną, czyli doustnym sekretagogiem hormonu wzrostu. Wzięło w nim udział 395 kobiet i mężczyzn w wieku od 65 do 84 lat, z łagodnym ograniczeniem sprawności. Uczestnicy dostawali jedną z czterech dawek albo placebo, a badanie zaplanowano na dwa lata.
IGF-1 rósł we wszystkich grupach otrzymujących lek, proporcjonalnie do dawki. Po sześciu miesiącach masa ciała wzrosła o 1,4 kg wobec spadku o 0,2 kg w grupie placebo. Masa beztłuszczowa wzrosła o 1,4 kg wobec 0,3 kg, a czas chodu tandemowego poprawił się o 0,9 sekundy. Po roku poprawiło się także wchodzenie po schodach. Odnotowano również zmęczenie, bezsenność oraz niewielki wzrost glukozy na czczo i hemoglobiny glikowanej, co pokazuje, że pomiar metaboliczny jest tu tak samo ważny jak pomiar sprawności.
Tesamorelina i tłuszcz trzewny
Najświeższe zestawienie pochodzi z 2026 roku i dotyczy tesamoreliny, czyli jedynego analogu GHRH zarejestrowanego jako lek. Metaanaliza objęła cztery badania z randomizacją i łącznie 909 pacjentów z lipodystrofią w przebiegu zakażenia HIV. Tesamorelina w dawce 2 mg zmniejszała ilość tłuszczu trzewnego oraz obwód talii, średnio o 1,61 centymetra wobec placebo. Autorzy odnotowali też częstsze przerywanie leczenia w grupie aktywnej.
Więcej o samej cząsteczce znajdziesz we wpisie o tesamorelinie, a mapę całej rodziny rozkłada wpis o peptydach na hormon wzrostu.
Miary obok siebie
| Miara | Co pokazuje | Jak mierzono w badaniach |
|---|---|---|
| IGF-1 z krwi | czy oś hormonu wzrostu zareagowała | co miesiąc, z jednego pobrania |
| masa beztłuszczowa i tłuszczowa | kierunek zmian w składzie ciała | na początku i na końcu okresu |
| obwód talii | ilość tłuszczu w okolicy brzucha | centymetrem, w tym samym miejscu |
| chód tandemowy, schody | sprawność w ruchu | testem czasowym co kilka miesięcy |
| glukoza i hemoglobina glikowana | odpowiedź metaboliczna | z krwi, razem z pozostałymi badaniami |
Które z tych pomiarów powtórzysz u siebie
IGF-1 oznacza się w zwykłym laboratorium z jednego pobrania krwi, więc jest to miara dostępna także poza badaniem naukowym. Obwód talii zmierzysz centymetrem, zawsze w tym samym miejscu i o tej samej porze dnia. Masę ciała notuj rano, a zdjęcia rób przy tym samym świetle, bo inaczej porównanie po dwóch miesiącach niczego nie pokaże.
Rytm ma znaczenie większy niż sprzęt. W opisanych badaniach skład ciała mierzono co kilka miesięcy, bo zmiany w tym zakresie potrzebują czasu. Tydzień to za mało, żeby cokolwiek zobaczyć, a codzienne ważenie pokazuje głównie wahania wody w organizmie.
Gdzie kończy się to porównanie
Wszystkie opisane wyżej badania dotyczą hormonu wzrostu albo zarejestrowanych leków, podawanych pacjentom w określonych wskazaniach. Peptydy z naszego katalogu sprzedajemy jako materiał do badań laboratoryjnych i nie mają one takich badań u ludzi. Liczby z powyższych prac opisują więc mechanizm i sposób pomiaru, a nie obietnicę wyniku. Status poszczególnych cząsteczek rozkłada wpis o statusie prawnym peptydów w Polsce.
Warto też pamiętać o czasie działania samej cząsteczki, bo od niego zależy, kiedy pomiar ma sens. Zestawienie okresów półtrwania daje wpis o tym, jak długo peptyd zostaje w organizmie. Ceny i dostępność wszystkich pozycji pokazuje cennik, a opisy związków zbiera dział peptydy.
Najczęstsze pytania
Dlaczego mierzy się IGF-1, a nie hormon wzrostu?
Hormon wzrostu wydziela się skokami, więc pojedynczy pomiar niewiele mówi. IGF-1 utrzymuje się stabilnie przez dobę i dlatego służy za wskaźnik odpowiedzi.
Jak szybko widać zmiany w składzie ciała?
W opisanych badaniach skład ciała mierzono po sześciu i po dwunastu miesiącach, bo w krótszym czasie różnice są zbyt małe.
Ile wyniosła zmiana w badaniu z 1990 roku?
Masa beztłuszczowa wzrosła o 8,8 procent, masa tkanki tłuszczowej spadła o 14,4 procent, a gęstość kręgów lędźwiowych wzrosła o 1,6 procent.
Czy sekretagog zmienia wyniki metaboliczne?
W badaniu nad capromoreliną odnotowano niewielki wzrost glukozy na czczo i hemoglobiny glikowanej, obok poprawy składu ciała i sprawności.
Czy te liczby dotyczą peptydów ze sklepu?
Nie. Pochodzą z badań nad hormonem wzrostu i zarejestrowanymi lekami, a peptydy z katalogu sprzedajemy jako materiał do badań laboratoryjnych.
Źródła
- Rudman D, Feller AG, Nagraj HS i in. Effects of human growth hormone in men over 60 years old. New England Journal of Medicine, 1990, 323(1): 1-6. https://doi.org/10.1056/NEJM199007053230101
- White HK, Petrie CD, Landschulz W i in. Effects of an oral growth hormone secretagogue in older adults. Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism, 2009, 94(4): 1198-1206. https://doi.org/10.1210/jc.2008-0632
- Ditta AM, Naeem RM, Sami MM i in. Efficacy and Safety of Tesamorelin in People Living With HIV (PLWH) With Lipodystrophy: A Systematic Review and Meta-Analysis. Journal of the International Association of Providers of AIDS Care, 2026, 25. https://doi.org/10.1177/23259582261475549