Semaglutyd i tirzepatyd kojarzą się z wagą, ale w ciągu dwóch lat dostały cztery kolejne wskazania. Amerykańska FDA dopisała do ich ulotek ochronę serca, ochronę nerek, leczenie bezdechu sennego i leczenie zapalenia stłuszczonej wątroby. Każda z tych decyzji stoi na dużym badaniu z grupą placebo. Poniżej znajdziesz liczby z tych badań, daty decyzji urzędu i wskazówkę, którą cząsteczkę wybrać, gdy liczy się coś więcej niż kilogramy.
Jakie korzyści poza wagą potwierdziły badania?
Badania potwierdziły korzyści dla czterech narządów: serca, nerek, dróg oddechowych w czasie snu i wątroby. Semaglutyd ma dziś najwięcej takich danych. Tirzepatyd dogania go w badaniach nad niewydolnością serca, bezdechem i wątrobą. Tabela zbiera wszystkie wyniki w jednym miejscu. Osobno badano też, jak semaglutyd wpływa na ochotę na alkohol, co opisuje wpis Semaglutyd a alkohol: co pokazały badania nad ochotą na picie.
| Narząd | Cząsteczka i dawka tygodniowa | Badanie | Wynik wobec placebo | Status |
|---|---|---|---|---|
| Serce | semaglutyd 2,4 mg | SELECT, 17 604 osoby | zawał, udar lub zgon sercowy: 6,5 wobec 8,0 procent | wskazanie w USA od 8 marca 2024 |
| Serce | tirzepatyd do 15 mg | SUMMIT, 731 osób | zgon sercowy lub zaostrzenie niewydolności: 9,9 wobec 15,3 procent | wynik badania fazy 3 |
| Nerki | semaglutyd 1 mg | FLOW, 3533 osoby | ryzyko poważnych zdarzeń nerkowych niższe o 24 procent | wskazanie w USA od 28 stycznia 2025 |
| Sen | tirzepatyd 10 lub 15 mg | SURMOUNT-OSA, dwa badania | spadek bezdechów o 25 do 29 na godzinę wobec około 5 | wskazanie w USA od 20 grudnia 2024 |
| Wątroba | semaglutyd 2,4 mg | ESSENCE, 800 osób w analizie | ustąpienie zapalenia: 62,9 wobec 34,3 procent | wskazanie w USA od 15 sierpnia 2025 |
| Wątroba | tirzepatyd 5, 10 lub 15 mg | SYNERGY-NASH, 190 osób | ustąpienie zapalenia: 44 do 62 wobec 10 procent | wynik badania fazy 2 |
Wszystkie te badania trwały co najmniej rok. W każdym z nich efekt porównywano z placebo podawanym w ten sam sposób.
Co pokazało badanie SELECT o sercu?
Badanie SELECT pokazało, że semaglutyd obniża o 20 procent ryzyko zawału, udaru i zgonu z przyczyn sercowych. Wzięło w nim udział 17 604 osoby w wieku co najmniej 45 lat. Każda z nich miała już za sobą chorobę serca albo naczyń. Wszyscy mieli nadwagę lub otyłość, ale nikt nie chorował na cukrzycę. Połowa dostawała semaglutyd w dawce 2,4 mg raz w tygodniu, połowa placebo.
Obserwacja trwała średnio 39,8 miesiąca. Zawał, udar albo zgon sercowy wystąpił u 569 osób z 8803 w grupie semaglutydu, czyli u 6,5 procent. W grupie placebo takie zdarzenie dotknęło 701 osób z 8801, czyli 8,0 procent. Wyniki opublikował New England Journal of Medicine w 2023 roku. Na ich podstawie FDA 8 marca 2024 roku dopisała do leku Wegovy wskazanie o zmniejszaniu ryzyka zdarzeń sercowo-naczyniowych.
To było pierwsze takie wskazanie dla leku na otyłość. Wcześniej ochronę serca udowadniano semaglutydowi wyłącznie u osób z cukrzycą typu 2.
Czy tirzepatyd też chroni serce?
Tirzepatyd ma własne badanie serca, SUMMIT, poświęcone niewydolności serca z zachowaną frakcją wyrzutową. To postać niewydolności, w której serce kurczy się prawidłowo, ale słabo się rozkurcza. Otyłość wyraźnie zwiększa ryzyko jej wystąpienia. Do badania włączono 731 osób z taką niewydolnością i wskaźnikiem masy ciała co najmniej 30.
Połowa uczestników dostawała tirzepatyd w dawce do 15 mg tygodniowo, połowa placebo. Mediana obserwacji wyniosła 104 tygodnie. Zgon sercowy albo zaostrzenie niewydolności wystąpiło u 9,9 procent osób na tirzepatydzie i u 15,3 procent na placebo. Sama liczba zaostrzeń spadła z 14,2 do 8,0 procent.
Zgonów sercowych było w obu grupach zbyt mało, żeby wyciągać z nich wnioski: 8 wobec 5 przypadków. Całą różnicę zrobiły więc zaostrzenia wymagające leczenia. Po roku wynik kwestionariusza jakości życia z Kansas City poprawił się o 19,5 punktu na tirzepatydzie i o 12,7 punktu na placebo. Pracę opublikował New England Journal of Medicine w 2025 roku.
Co semaglutyd robi z nerkami?
Semaglutyd spowalnia utratę funkcji nerek u osób z cukrzycą typu 2 i przewlekłą chorobą nerek. Pokazało to badanie FLOW z udziałem 3533 osób. Uczestnicy dostawali semaglutyd w dawce 1 mg tygodniowo albo placebo. Komitet nadzorujący zalecił wcześniejsze zakończenie badania po analizie pośredniej, bo różnica była już wyraźna.
Mediana obserwacji wyniosła 3,4 roku. Poważne zdarzenie nerkowe albo zgon sercowy dotknęły 331 osób w grupie semaglutydu i 410 w grupie placebo. Ryzyko było więc niższe o 24 procent. Ryzyko zgonu sercowego spadło o 29 procent, a ryzyko zgonu z dowolnej przyczyny o 20 procent. Filtracja nerkowa malała każdego roku wolniej o 1,16 ml na minutę.
FDA dopisała to wskazanie do leku Ozempic 28 stycznia 2025 roku. Obejmuje ono zmniejszanie ryzyka pogorszenia choroby nerek, niewydolności nerek i zgonu sercowego.
Jak tirzepatyd wpływa na bezdech senny?
Tirzepatyd zmniejsza liczbę bezdechów w czasie snu i jest pierwszym lekiem zarejestrowanym w USA do leczenia tej choroby. Obturacyjny bezdech senny polega na tym, że drogi oddechowe zapadają się w czasie snu. Oddech zatrzymuje się albo płytko zanika, często kilkadziesiąt razy na godzinę. Nadmiar tkanki tłuszczowej jest jedną z głównych przyczyn tego zjawiska.
SURMOUNT-OSA to dwa badania fazy 3 prowadzone przez 52 tygodnie. W pierwszym uczestnicy nie używali aparatu CPAP, czyli maski podającej powietrze pod ciśnieniem. W drugim używali go przez cały czas badania. Na starcie średnia liczba bezdechów i spłyceń oddechu wynosiła 51,5 i 49,5 na godzinę snu. Średni wskaźnik masy ciała przekraczał 38.
| Badanie | Zmiana liczby bezdechów na godzinę, tirzepatyd | Zmiana, placebo | Różnica |
|---|---|---|---|
| Bez aparatu CPAP | minus 25,3 | minus 5,3 | minus 20,0 |
| Z aparatem CPAP | minus 29,3 | minus 5,5 | minus 23,8 |
W obu badaniach poprawiły się też ciśnienie skurczowe, stężenie białka CRP i ocena jakości snu przez samych uczestników. FDA zarejestrowała tirzepatyd pod nazwą Zepbound do leczenia umiarkowanego i ciężkiego bezdechu u dorosłych z otyłością 20 grudnia 2024 roku. Ulotka podaje dla tego wskazania dawki podtrzymujące 10 mg albo 15 mg raz w tygodniu.
Co dzieje się z wątrobą?
Obie cząsteczki cofają stłuszczeniowe zapalenie wątroby w badaniach z biopsją. Choroba ta nosi skrót MASH i rozwija się, gdy tłuszcz odkładający się w wątrobie wywołuje stan zapalny. Z czasem zapalenie prowadzi do włóknienia, czyli bliznowacenia narządu. Ocena wymaga pobrania wycinka, więc te badania należą do najbardziej wymagających.
W badaniu ESSENCE wzięło udział 1197 osób z włóknieniem w stopniu 2 albo 3. Pierwszą analizę przeprowadzono po 72 tygodniach u 800 z nich. Zapalenie ustąpiło bez pogorszenia włóknienia u 62,9 procent osób na semaglutydzie i u 34,3 procent na placebo. Włóknienie zmniejszyło się u 36,8 wobec 22,4 procent. Masa ciała spadła średnio o 10,5 procent wobec 2,0 procent. Badanie potrwa łącznie 240 tygodni.
FDA dopuściła na tej podstawie Wegovy do leczenia MASH 15 sierpnia 2025 roku. Była to rejestracja przyspieszona, czyli oparta na wynikach biopsji z zastrzeżeniem, że dalsze dane potwierdzą korzyść kliniczną.
Tirzepatyd przeszedł dotąd badanie fazy 2, SYNERGY-NASH, trwające 52 tygodnie. Zapalenie ustąpiło u 44 procent osób na dawce 5 mg, 56 procent na 10 mg i 62 procent na 15 mg. W grupie placebo ustąpiło u 10 procent. Poprawę włóknienia o co najmniej jeden stopień odnotowano u 51 do 55 procent leczonych i u 30 procent na placebo. Podobny kierunek dla retatrutydu, czyli spadek tłuszczu w wątrobie, opisuje wpis o badaniach trzeciej fazy retatrutydu.
Semaglutyd czy tirzepatyd, gdy liczy się coś więcej niż waga?
Wybór zależy od narządu, na którym ci zależy, bo każda cząsteczka ma inne mocne strony w danych. Semaglutyd ma twarde wyniki dla serca, nerek i wątroby, potwierdzone rejestracjami. Tirzepatyd prowadzi w bezdechu sennym i w niewydolności serca z zachowaną frakcją wyrzutową. W bezpośrednim porównaniu wagi tirzepatyd wypadł lepiej, co rozkłada wpis semaglutyd, tirzepatyd czy retatrutyd.
| Cel | Cząsteczka z najmocniejszymi danymi | Oferta w sklepie | Cena |
|---|---|---|---|
| Serce po zawale lub udarze | semaglutyd | Semaglutyd 3 mg Bio-Peptide | 350 zł |
| Nerki | semaglutyd | Semaglutyd 3 mg Bio-Peptide | 350 zł |
| Bezdech senny | tirzepatyd | Tirzepatyd 20 mg Bio-Peptide | 800 zł |
| Niewydolność serca z otyłością | tirzepatyd | Tirzepatyd 40 mg Quick Pen Nouveaux | 1400 zł |
| Wątroba | semaglutyd, tirzepatyd | obie cząsteczki | od 350 zł |
Wszystkie marki i warianty zbierają strony związków: semaglutyd i tirzepatyd. Mechanizm, który stoi za tymi wynikami, opisuje wpis o GLP-1 i inkretynach. Na ile tygodni starcza jedna fiolka przy schematach z ulotek, liczy osobny wpis o zapasie semaglutydu, tirzepatydu i retatrutydu.
Gdzie kończą się te dane?
Opisane badania prowadzono na zarejestrowanych lekach Wegovy, Ozempic i Zepbound, pod kontrolą lekarzy. Semaglutyd i tirzepatyd w naszym sklepie to materiał do badań laboratoryjnych. Ta sama cząsteczka nie przenosi na niego wyników badań ani rejestracji leku. Różnicę między lekiem a materiałem badawczym opisuje wpis semaglutyd i tirzepatyd: lek a materiał badawczy.
Te same prace policzyły też osoby, które przerwały leczenie. W badaniu SELECT leczenie z powodu działań niepożądanych przerwało 16,6 procent osób na semaglutydzie i 8,2 procent na placebo. W badaniu SUMMIT odsetek ten wyniósł 6,3 wobec 1,4 procent. Najczęściej chodziło o dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Status prawny tych substancji w Polsce opisuje wpis o statusie prawnym peptydów.
Najczęstsze pytania
Czy semaglutyd chroni serce także u osób bez cukrzycy?
Tak. Badanie SELECT objęło wyłącznie osoby bez cukrzycy i wykazało o 20 procent niższe ryzyko zawału, udaru i zgonu sercowego.
Który lek zarejestrowano do leczenia bezdechu sennego?
Tirzepatyd pod nazwą Zepbound, decyzją FDA z 20 grudnia 2024 roku, u dorosłych z otyłością i umiarkowanym albo ciężkim bezdechem.
Czy semaglutyd pomaga nerkom?
W badaniu FLOW u osób z cukrzycą typu 2 i chorobą nerek ryzyko poważnych zdarzeń nerkowych było niższe o 24 procent.
Czy leki GLP-1 leczą stłuszczenie wątroby?
Semaglutyd ma od 15 sierpnia 2025 roku przyspieszoną rejestrację FDA w leczeniu MASH. Tirzepatyd dał podobne wyniki w badaniu fazy 2.
Który peptyd wybrać, gdy liczy się serce?
Po zawale lub udarze najmocniejsze dane ma semaglutyd. Przy niewydolności serca z zachowaną frakcją wyrzutową i otyłości badano tirzepatyd.
Źródła
- Lincoff AM, Brown-Frandsen K, Colhoun HM i in. Semaglutide and Cardiovascular Outcomes in Obesity without Diabetes. New England Journal of Medicine, 2023, 389(24): 2221-2232. https://doi.org/10.1056/NEJMoa2307563
- FDA. FDA Approves First Treatment to Reduce Risk of Serious Heart Problems Specifically in Adults with Obesity or Overweight, 8 marca 2024. https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-first-treatment-reduce-risk-serious-heart-problems-specifically-adults-obesity-or
- Packer M, Zile MR, Kramer CM i in. Tirzepatide for Heart Failure with Preserved Ejection Fraction and Obesity. New England Journal of Medicine, 2025, 392(5): 427-437. https://doi.org/10.1056/NEJMoa2410027
- Perkovic V, Tuttle KR, Rossing P i in. Effects of Semaglutide on Chronic Kidney Disease in Patients with Type 2 Diabetes. New England Journal of Medicine, 2024, 391(2): 109-121. https://doi.org/10.1056/NEJMoa2403347
- Novo Nordisk. FDA approves Ozempic (semaglutide) as the only GLP-1 RA to reduce the risk of worsening kidney disease and cardiovascular death in adults with type 2 diabetes and chronic kidney disease, 28 stycznia 2025. https://www.prnewswire.com/news-releases/fda-approves-ozempic-semaglutide-as-the-only-glp-1-ra-to-reduce-the-risk-of-worsening-kidney-disease-and-cardiovascular-death-in-adults-with-type-2-diabetes-and-chronic-kidney-disease-302362466.html
- Malhotra A, Grunstein RR, Fietze I i in. Tirzepatide for the Treatment of Obstructive Sleep Apnea and Obesity. New England Journal of Medicine, 2024, 391(13): 1193-1205. https://doi.org/10.1056/NEJMoa2404881
- FDA. FDA Approves First Medication for Obstructive Sleep Apnea, 20 grudnia 2024. https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-first-medication-obstructive-sleep-apnea
- FDA. Zepbound (tirzepatide) injection, charakterystyka produktu, 2024. https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2024/217806s013lbl.pdf
- Sanyal AJ, Newsome PN, Kliers I i in. Phase 3 Trial of Semaglutide in Metabolic Dysfunction-Associated Steatohepatitis. New England Journal of Medicine, 2025, 392(21): 2089-2099. https://doi.org/10.1056/NEJMoa2413258
- FDA. FDA Approves Treatment for Serious Liver Disease Known as MASH, 15 sierpnia 2025. https://www.fda.gov/drugs/news-events-human-drugs/fda-approves-treatment-serious-liver-disease-known-mash
- Loomba R, Hartman ML, Lawitz EJ i in. Tirzepatide for Metabolic Dysfunction-Associated Steatohepatitis with Liver Fibrosis. New England Journal of Medicine, 2024, 391(4): 299-310. https://doi.org/10.1056/NEJMoa2401943