Glutation to najważniejszy przeciwutleniacz wątroby, a jego poziom spada w wielu jej chorobach. W badaniu pilotażowym u osób ze stłuszczeniem wątroby glutation obniżył po czterech miesiącach enzym ALT, czyli główny wskaźnik uszkodzenia wątroby. Spadły też trójglicerydy i ferrytyna. W badaniach na zwierzętach glutation podany dożylnie chronił wątrobę przed uszkodzeniem po niedokrwieniu. Poniżej zbieramy, co wiadomo z badań i czego jeszcze nie wiadomo.
Dlaczego glutation jest ważny dla wątroby?
Glutation to tripeptyd, czyli krótki łańcuch trzech aminokwasów: cysteiny, glicyny i kwasu glutaminowego. Szczególnie dużo jest go w wątrobie. Przegląd z 2021 roku opublikowany w Antioxidants opisuje go jako najważniejszy związek redukujący w komórce, który neutralizuje wolne rodniki.
Ten sam przegląd pokazuje, że glutation robi więcej niż samo wyłapywanie wolnych rodników. Uczestniczy w decyzji komórki o przeżyciu albo obumarciu i wpływa na przekazywanie sygnałów w komórce. Autorzy łączą zmiany jego poziomu z wieloma chorobami wątroby.
- Stłuszczenie wątroby niezwiązane z alkoholem: jedna z najczęstszych chorób wątroby.
- Alkoholowa choroba wątroby: uszkodzenie wątroby związane z alkoholem.
- Uszkodzenie po niedokrwieniu i ponownym ukrwieniu: na przykład przy operacjach i przeszczepach.
- Wirusowe zapalenia wątroby typu B i C: przewlekłe zakażenia wątroby.
Co pokazało badanie u osób ze stłuszczeniem wątroby?
Pierwsze badanie glutationu podawanego doustnie przy stłuszczeniu wątroby opublikowano w 2017 roku w BMC Gastroenterology. Wzięły w nim udział 34 osoby z kilku japońskich ośrodków. Przez pierwsze trzy miesiące zmieniały tylko dietę i ruch, a potem przez cztery miesiące przyjmowały 300 mg glutationu dziennie.
| Wskaźnik | Zmiana po 4 miesiącach glutationu |
|---|---|
| ALT, główny enzym uszkodzenia wątroby | istotny spadek |
| Trójglicerydy | spadek |
| Wolne kwasy tłuszczowe | spadek |
| Ferrytyna | spadek |
| Tłuszcz w wątrobie w elastografii | spadek u osób z dobrą reakcją ALT |
Badanie ukończyło 29 osób. Najlepiej reagowały osoby młodsze i bez ciężkiej cukrzycy. U nich zmniejszyła się też ilość tłuszczu w wątrobie, mierzona badaniem elastograficznym, czyli specjalnym rodzajem USG.
Jak mocne są te dane?
To było badanie pilotażowe, bez grupy placebo, w którym wszyscy uczestnicy dostawali glutation. Autorzy piszą wprost, że potrzebne są duże badania kliniczne, żeby potwierdzić skuteczność. Wynik pokazuje więc kierunek, a nie dowód.
Badanie dotyczyło glutationu doustnego w dawce 300 mg dziennie. Autorzy zaznaczają we wstępie, że glutation w postaci dożylnej stosowano wcześniej w ostrych zatruciach i przewlekłych chorobach wątroby. Badań porównujących obie drogi podania przy stłuszczeniu wątroby nie znaleźliśmy.
Co pokazały badania z glutationem dożylnym?
Najmocniejsze dane o glutationie dożylnym pochodzą z badań na szczurach z 2004 roku. Sprawdzały one uszkodzenie wątroby, które powstaje, gdy krew wraca do niedokrwionego narządu. Taki mechanizm uszkodzenia występuje przy operacjach wątroby i przeszczepach.
| Badanie na szczurach | Wynik glutationu podanego dożylnie |
|---|---|
| Niedokrwienie wątroby, Annals of Surgery | enzymy ALT i AST niższe o 50 do 60 procent |
| Niedokrwienie przez 2 godziny, Annals of Surgery | przeżyło 6 z 9 szczurów wobec 3 z 9 |
| Przeszczep wątroby, World Journal of Gastroenterology | ALT 908 wobec 1457 U/l, dwa razy większy wypływ żółci |
Glutation przywracał też prawie całkowicie przepływ krwi w drobnych naczyniach wątroby. Stężenie glutationu we krwi rosło 10 do 40 razy, a w samych komórkach wątroby się nie zmieniało. Autorzy uważają, że glutation krążący we krwi wyłapuje wolne rodniki w naczyniach wątroby.
Obie prace nazywają glutation dobrze tolerowanym u ludzi i proponują sprawdzenie go w chirurgii wątroby. Wyniki na zwierzętach wymagają jednak potwierdzenia w badaniach u ludzi.
Jak sprawdzić stan wątroby?
W badaniu z 2017 roku stłuszczenie rozpoznawano w zwykłym USG, a efekty mierzono dwoma sposobami. Pierwszy to badanie krwi na enzym ALT, który rośnie, gdy komórki wątroby ulegają uszkodzeniu. Drugi to elastografia, czyli badanie podobne do USG, które ocenia ilość tłuszczu i sztywność wątroby.
Za dobrą reakcję autorzy uznali spadek ALT o co najmniej 12,9 procent, czyli medianę całej grupy. Badanie krwi na ALT jest proste i tanie, więc łatwo powtarzać je co kilka miesięcy. Pozwala to zobaczyć, czy zmiany idą w dobrą stronę.
Co jeszcze wpływa na zdrowie wątroby?
Mocne dane o zmniejszeniu stłuszczenia wątroby mają leki z grupy GLP-1. Retatrutyd zmniejszył w badaniu fazy 2 tłuszcz w wątrobie o 86,0 procent po 48 tygodniach przy dawce 12 mg. Opisuje to wpis o retatrutydzie i stłuszczeniu wątroby.
Wyniki semaglutydu i tirzepatydu w chorobach wątroby zbiera wpis semaglutyd i tirzepatyd poza odchudzaniem. W badaniu z glutationem pierwszym krokiem i tak była zmiana diety i ruchu przez trzy miesiące.
Gdzie kupić glutation?
W sklepie dostępny jest glutation 1000 mg Bio-Peptide za 120 zł, od ręki. Wszystkie informacje o cząsteczce zbiera strona glutation. Badania nad glutationem w iniekcji u ludzi opisuje wpis NAD i glutation w iniekcji, a badania nad skórą wpis o glutationie i kolorycie skóry.
Produkty w sklepie są materiałem do badań laboratoryjnych, a nie lekiem. Choroby wątroby rozpoznaje i leczy lekarz, a żaden materiał badawczy tego nie zastępuje. Jak przygotować roztwór z fiolki, pokazuje wpis o tym, jak zrekonstytuować peptyd.
Najczęstsze pytania
Czy glutation pomaga na stłuszczoną wątrobę?
W pilotażowym badaniu z 2017 roku glutation doustny 300 mg dziennie obniżył po czterech miesiącach enzym ALT. U osób z dobrą reakcją zmniejszył się też tłuszcz w wątrobie.
Dlaczego glutation jest ważny dla wątroby?
To najważniejszy przeciwutleniacz komórki, szczególnie obecny w wątrobie. Jego poziom zmienia się w wielu chorobach wątroby, od stłuszczenia po zapalenia wirusowe.
Czy glutation dożylny chroni wątrobę?
W badaniach na szczurach z 2004 roku obniżał enzymy wątrobowe o 50 do 60 procent po niedokrwieniu i poprawiał przeżycie. Badań tego typu u ludzi brakuje.
Jak mocne są dowody u ludzi?
Słabe: jedno badanie pilotażowe na 34 osobach bez grupy placebo. Autorzy sami piszą, że potrzebne są duże badania kliniczne.
Ile kosztuje glutation w sklepie?
Glutation 1000 mg Bio-Peptide kosztuje 120 zł i jest dostępny od ręki.
Źródła
- Honda Y, Kessoku T, Sumida Y i in. Efficacy of glutathione for the treatment of nonalcoholic fatty liver disease: an open-label, single-arm, multicenter, pilot study. BMC Gastroenterology, 2017, 17(1): 96. https://doi.org/10.1186/s12876-017-0652-3
- Vairetti M, Di Pasqua LG, Cagna M i in. Changes in Glutathione Content in Liver Diseases: An Update. Antioxidants, 2021, 10(3): 364. https://doi.org/10.3390/antiox10030364
- Schauer RJ, Gerbes AL, Vonier D i in. Glutathione protects the rat liver against reperfusion injury after prolonged warm ischemia. Annals of Surgery, 2004, 239(2): 220-231. https://doi.org/10.1097/01.sla.0000110321.64275.95
- Schauer RJ, Kalmuk S, Gerbes AL i in. Intravenous administration of glutathione protects parenchymal and non-parenchymal liver cells against reperfusion injury following rat liver transplantation. World Journal of Gastroenterology, 2004, 10(6): 864-870. https://doi.org/10.3748/wjg.v10.i6.864