PT-141, czyli bremelanotyd, zanim trafił do leku dla kobiet, przeszedł cztery badania kliniczne u mężczyzn z zaburzeniami erekcji. We wszystkich wywoływał erekcję wyraźnie częściej niż placebo. Działał także u mężczyzn, którym nie pomagał sildenafil, czyli substancja czynna Viagry. Poniżej znajdziesz, czym PT-141 różni się od tabletek na erekcję, co zmierzono w każdym z czterech badań i czego te wyniki jeszcze nie mówią.
Czym PT-141 różni się od sildenafilu?
PT-141 działa w mózgu, a sildenafil w naczyniach krwionośnych prącia. Sildenafil blokuje enzym PDE5, przez co naczynia łatwiej się rozszerzają i napływa do nich krew. Sam z siebie nie wywołuje jednak podniecenia. PT-141 pobudza receptory melanokortyny, głównie MC1R i MC4R. Neurony z receptorem MC4R występują w wielu obszarach ośrodkowego układu nerwowego.
Tę różnicę dobrze widać w pierwszych badaniach. U zdrowych mężczyzn PT-141 wywoływał erekcję bez żadnej stymulacji wzrokowej, czyli bez oglądania materiałów erotycznych. Sildenafil tak nie działa. Dlatego PT-141 zaliczany jest do leków działających ośrodkowo, a sildenafil do działających obwodowo.
Co pokazały cztery badania u mężczyzn?
Cztery badania objęły łącznie kilkaset osób i sprawdzały dwie drogi podania: donosową i podskórną. Trzy z nich prowadzono z udziałem firmy Palatin Technologies, która opracowała PT-141. Tabela zbiera najważniejsze liczby.
| Badanie | Kto brał udział | Droga i dawka | Wynik |
|---|---|---|---|
| Diamond i wsp., 2004 | zdrowi mężczyźni i pacjenci, którym pomagała Viagra | donosowo, różne dawki | erekcja istotnie częściej niż po placebo przy dawkach powyżej 7 mg, pierwsza po około 30 minutach |
| Rosen i wsp., 2004 | zdrowi mężczyźni i pacjenci ze słabą odpowiedzią na Viagrę | podskórnie, od 0,3 do 10 mg | erekcja istotnie częściej niż po placebo od dawki powyżej 1 mg, u pacjentów przy 4 i 6 mg |
| Diamond i wsp., 2005 | 19 pacjentów, którym pomagała Viagra albo Levitra | 7,5 mg donosowo razem z 25 mg sildenafilu | odpowiedź silniejsza niż po samym sildenafilu |
| Safarinejad i Hosseini, 2008 | 342 mężczyzn, którym nie pomagał sildenafil | 10 mg donosowo przed współżyciem | dobry wynik u 33,5 procent wobec 8,5 procent na placebo |
Jak PT-141 działał podany do nosa?
Podany do nosa PT-141 wywoływał erekcję po około 30 minutach. Badanie z 2004 roku opublikowane w International Journal of Impotence Research składało się z dwóch części. W pierwszej brali udział zdrowi mężczyźni, badani bez stymulacji wzrokowej. W drugiej pacjenci z zaburzeniami erekcji, u których Viagra działała, badani ze stymulacją. Erekcję mierzono aparatem RigiScan, który rejestruje obwód i sztywność prącia.
W obu częściach erekcja pojawiała się istotnie częściej niż po placebo przy dawkach powyżej 7 mg. Stężenie we krwi rosło razem z dawką i szczyt osiągało po pół godzinie. Okres półtrwania wynosił od 1,85 do 2,09 godziny. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi były zaczerwienienie twarzy i nudności. Badacze nie znaleźli dawki, której uczestnicy by nie tolerowali.
Jak działał podany podskórnie?
Podany pod skórę PT-141 działał już w mniejszych dawkach niż donosowo. Drugie badanie z 2004 roku, w tym samym czasopiśmie, sprawdzało dawki od 0,3 do 10 mg u zdrowych mężczyzn. Erekcja pojawiała się istotnie częściej niż po placebo przy każdej dawce powyżej 1 mg. To próg kilkakrotnie niższy niż przy podaniu do nosa.
Druga część badania objęła pacjentów, którym Viagra nie wystarczała. Za słabą odpowiedź uznano sytuację, w której nawet dawka 100 mg dawała erekcję wystarczającą do stosunku najwyżej w połowie prób. Pacjenci dostawali kolejno placebo oraz PT-141 w dawce 4 mg i 6 mg. Obie dawki dały istotnie silniejszą erekcję niż placebo. Autorzy uznali, że PT-141 może być alternatywą dla osób, którym nie pomagają inhibitory PDE5.
Czy PT-141 można łączyć z sildenafilem?
W jedynym badaniu nad takim połączeniem PT-141 z sildenafilem dał silniejszą erekcję niż sam sildenafil. Pracę opublikowało czasopismo Urology w 2005 roku. Wzięło w niej udział 19 mężczyzn, którym pomagała Viagra albo Levitra. Każdy przeszedł trzy próby w losowej kolejności: 25 mg sildenafilu z 7,5 mg PT-141 do nosa, sam sildenafil oraz samo placebo.
Obie dawki były celowo niskie, niższe od typowo skutecznych. Połączenie dało istotnie silniejszą odpowiedź niż sam sildenafil w tej samej dawce. Nie pojawiły się przy tym nowe działania niepożądane ani nasilenie znanych. Autorzy widzieli w tym rozwiązanie dla osób, którym wyższe dawki jednego leku szkodzą albo nie pomagają.
Co z mężczyznami, którym sildenafil nie pomaga?
Największe badanie objęło 342 mężczyzn w wieku od 28 do 59 lat, u których sildenafil nie działał. Opublikował je Journal of Urology w 2008 roku. Uczestnicy stosowali w domu 10 mg PT-141 do nosa albo placebo, od 45 minut do dwóch godzin przed współżyciem. Każdy miał wykonać co najmniej 16 prób. Wyniki oceniano Międzynarodowym Indeksem Funkcji Erekcji.
Dobry wynik kliniczny osiągnęło 51 osób, czyli 33,5 procent w grupie PT-141, wobec 13 osób, czyli 8,5 procent na placebo. Grupa PT-141 oceniła też wyżej satysfakcję ze współżycia. Działania niepożądane pojawiały się w niej częściej. Czasopismo opublikowało w 2023 roku zastrzeżenie wobec tej pracy, dlatego jej liczby traktujemy jako słabsze od pozostałych trzech badań.
Dlaczego lek zarejestrowano tylko dla kobiet?
Zarejestrowany lek z bremelanotydem, Vyleesi, dostał w 2019 roku wskazanie wyłącznie dla kobiet przed menopauzą. Chodzi o nabyte obniżone pożądanie seksualne, które wywołuje wyraźny dyskomfort. Ulotka wprost zaznacza, że lek nie jest wskazany u mężczyzn ani do poprawy sprawności seksualnej. Rejestracja u mężczyzn wymagałaby badań trzeciej fazy w tej grupie, a takich wyników dotąd nie opublikowano. Co lek zmienił u kobiet w dwóch badaniach RECONNECT, opisuje wpis PT-141 u kobiet: co pokazały badania nad libido.
Ulotka Vyleesi opisuje dawkę 1,75 mg pod skórę, co najmniej 45 minut przed współżyciem. Po każdej dawce ciśnienie skurczowe rośnie przejściowo najwyżej o 6 mmHg, a rozkurczowe o 3 mmHg. Szczyt wypada między drugą a czwartą godziną, a tętno zwalnia o najwyżej 5 uderzeń na minutę. Zwykle w ciągu 12 godzin wszystko wraca do wartości wyjściowych. W badaniach rejestracyjnych nudności wystąpiły u 40,0 procent kobiet, a zaczerwienienie twarzy u 20,3 procent.
Gdzie kupić PT-141 i co jest w fiolce?
W sklepie PT-141 jest dostępny w fiolkach po 10 mg liofilizatu dwóch marek. PT-141 10 mg Genheal kosztuje 100 zł. PT-141 10 mg Bio-Peptide kosztuje 105 zł. Obie wersje, opis cząsteczki i ceny za miligram zbiera strona PT-141.
Fiolka 10 mg to proszek, który przed użyciem trzeba rozpuścić. Jak to zrobić krok po kroku, opisuje wpis o rekonstytucji peptydu wodą bakteriostatyczną. Porównanie z pokrewnym melanotanem 2 znajdziesz we wpisie melanotan 2 i PT-141.
Gdzie kończą się te dane?
Wszystkie cztery badania u mężczyzn są krótkie i pochodzą z lat 2004 do 2008. Trzy z nich przeprowadzono z udziałem producenta cząsteczki, a czwarte ma zastrzeżenie redakcji. Żadne nie badało stosowania przez wiele miesięcy. PT-141 w sklepie to materiał do badań laboratoryjnych, a nie lek Vyleesi, więc nie przenosi na siebie jego rejestracji ani kontroli jakości. Status takich substancji w Polsce opisuje wpis o statusie prawnym peptydów.
Najczęstsze pytania
Czy PT-141 działa u mężczyzn?
W czterech badaniach klinicznych z lat 2004 do 2008 PT-141 wywoływał erekcję istotnie częściej niż placebo, także u mężczyzn słabo reagujących na Viagrę.
Czym PT-141 różni się od Viagry?
PT-141 pobudza receptory melanokortyny w mózgu, a sildenafil rozszerza naczynia prącia. PT-141 wywoływał erekcję nawet bez stymulacji wzrokowej.
Po jakim czasie działa PT-141?
W badaniu z podaniem do nosa pierwsza erekcja pojawiała się po około 30 minutach, a stężenie we krwi było najwyższe po pół godzinie.
Czy PT-141 można łączyć z sildenafilem?
W badaniu z 2005 roku na 19 mężczyznach połączenie niskich dawek obu substancji dało silniejszą erekcję niż sam sildenafil, bez nowych działań niepożądanych.
Czy PT-141 jest zarejestrowany dla mężczyzn?
Nie. Lek Vyleesi z 2019 roku ma wskazanie wyłącznie dla kobiet przed menopauzą, a jego ulotka wprost wyłącza mężczyzn.
Źródła
- Diamond LE, Earle DC, Rosen RC i in. Double-blind, placebo-controlled evaluation of the safety, pharmacokinetic properties and pharmacodynamic effects of intranasal PT-141, a melanocortin receptor agonist, in healthy males and patients with mild-to-moderate erectile dysfunction. International Journal of Impotence Research, 2004, 16(1): 51-59. https://doi.org/10.1038/sj.ijir.3901139
- Rosen RC, Diamond LE, Earle DC i in. Evaluation of the safety, pharmacokinetics and pharmacodynamic effects of subcutaneously administered PT-141, a melanocortin receptor agonist, in healthy male subjects and in patients with an inadequate response to Viagra. International Journal of Impotence Research, 2004, 16(2): 135-142. https://doi.org/10.1038/sj.ijir.3901200
- Diamond LE, Earle DC, Garcia WD i in. Co-administration of low doses of intranasal PT-141, a melanocortin receptor agonist, and sildenafil to men with erectile dysfunction results in an enhanced erectile response. Urology, 2005, 65(4): 755-759. https://doi.org/10.1016/j.urology.2004.10.060
- Safarinejad MR, Hosseini SY. Salvage of sildenafil failures with bremelanotide: a randomized, double-blind, placebo controlled study. Journal of Urology, 2008, 179(3): 1066-1071. https://doi.org/10.1016/j.juro.2007.10.063
- FDA. Vyleesi (bremelanotide injection), charakterystyka produktu, 2019. https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2019/210557s000lbl.pdf