Semaglutyd i tirzepatyd przywracały prawidłowy poziom cukru u większości osób ze stanem przedcukrzycowym i otyłością. W badaniach STEP od 84,1 do 89,8 procent osób na semaglutydzie miało po 68 tygodniach prawidłowy cukier. W trzyletnim badaniu SURMOUNT-1 cukrzycę typu 2 rozpoznano u 1,3 procent osób na tirzepatydzie i u 13,3 procent na placebo. Poniżej zbieramy te wyniki i porównanie obu cząsteczek.
Czym jest stan przedcukrzycowy?
Stan przedcukrzycowy to poziom cukru wyższy niż prawidłowy, ale jeszcze za niski, żeby rozpoznać cukrzycę. W badaniu SURMOUNT-5 przyjęto granice z laboratoryjnych wyników na czczo. Był to cukier na czczo od 100 do 125 mg/dl albo hemoglobina glikowana od 5,7 do 6,4 procent.
Prawidłowy cukier, czyli normoglikemia, oznaczał w tym badaniu hemoglobinę glikowaną poniżej 5,7 procent i cukier na czczo poniżej 100 mg/dl. Stan przedcukrzycowy często współwystępuje z otyłością. Dlatego badania leków na otyłość sprawdzają też, co dzieje się z cukrem.
Jak sprawdzić, czy masz stan przedcukrzycowy?
Wystarczą dwa proste badania krwi: cukier na czczo i hemoglobina glikowana. Oba wykonuje się w zwykłym laboratorium, a wynik porównuje z granicami podanymi wyżej. Hemoglobina glikowana pokazuje średni cukier z kilku miesięcy, więc nie zależy od jednego posiłku.
Warto powtarzać te badania co kilka miesięcy, także w czasie kuracji. W badaniach właśnie te dwa wyniki decydowały o tym, czy cukier uznano za prawidłowy. Jak prowadzić takie pomiary razem z masą ciała i obwodem talii, opisuje wpis o mierzeniu efektów peptydów.
Co dzieje się bez leczenia?
Najlepiej pokazuje to grupa placebo w trzyletnim SURMOUNT-1. Uczestnicy tej grupy przez cały czas dostawali placebo zamiast leku. W ciągu 176 tygodni cukrzycę typu 2 rozpoznano u 13,3 procent z nich, czyli mniej więcej u co ósmej osoby.
Masa ciała w tej grupie spadła po trzech latach tylko o 1,3 procent. W badaniach STEP od 47,8 do 70,4 procent osób na placebo miało po 68 tygodniach prawidłowy cukier. Same zmiany stylu życia działały więc u części osób, ale leki wyraźnie zwiększały tę część.
Co pokazały badania STEP z semaglutydem?
Analiza trzech badań STEP objęła 3375 dorosłych z nadwagą albo otyłością, w tym 1536 osób ze stanem przedcukrzycowym. Wszyscy dostawali semaglutyd 2,4 mg albo placebo przez 68 tygodni, razem z dietą i ruchem. Wyniki opublikowano w 2022 roku w Diabetes Care.
| Prawidłowy cukier po 68 tygodniach | Semaglutyd 2,4 mg | Placebo |
|---|---|---|
| STEP 1 | 84,1 procent osób | 47,8 procent osób |
| STEP 3 | 89,5 procent osób | 55,0 procent osób |
| STEP 4 | 89,8 procent osób | 70,4 procent osób |
Semaglutyd chronił też osoby, które zaczynały z prawidłowym cukrem. W STEP 1 stan przedcukrzycowy pojawił się u 2,9 procent z nich na semaglutydzie i u 10,9 procent na placebo. Poprawiła się także wrażliwość na insulinę, mierzona wskaźnikiem HOMA-IR.
Co pokazało trzyletnie badanie SURMOUNT-1?
SURMOUNT-1 to najdłuższe badanie tirzepatydu u osób ze stanem przedcukrzycowym. Objęło 1032 osoby z otyłością i stanem przedcukrzycowym, leczone przez 176 tygodni, czyli ponad trzy lata. Wyniki opublikowano w 2025 roku w New England Journal of Medicine.
| SURMOUNT-1, po 176 tygodniach | 5 mg | 10 mg | 15 mg | Placebo |
|---|---|---|---|---|
| Spadek masy ciała | 12,3 procent | 18,7 procent | 19,7 procent | 1,3 procent |
Cukrzycę typu 2 rozpoznano u 1,3 procent osób na tirzepatydzie i u 13,3 procent na placebo. Ryzyko jej rozwoju było więc mniejsze o 93 procent. Po 17 tygodniach bez leczenia cukrzycę miało 2,4 procent osób z grup tirzepatydu i 13,7 procent z grupy placebo.
Ochrona utrzymała się więc częściowo także po odstawieniu, choć część przewagi zmalała. Dolegliwości żołądkowe pojawiały się głównie w pierwszych 20 tygodniach, w okresie zwiększania dawki.
Jak zmieniło się przewidywane ryzyko chorób serca?
Osobna analiza tych samych osób policzyła przewidywane ryzyko chorób serca i cukrzycy na 10 lat. Na tirzepatydzie przewidywane ryzyko miażdżycowych chorób serca spadło o 4,6 do 9,2 procent, zależnie od dawki. Na placebo w tym samym czasie wzrosło o 57,9 procent.
Przewidywane ryzyko cukrzycy na 10 lat spadło na tirzepatydzie o 17,0 do 19,6 punktu. Na placebo spadło o 4,3 punktu. To wyliczenia z uznanych kalkulatorów ryzyka, a nie zdarzenia zaobserwowane w badaniu.
Semaglutyd czy tirzepatyd przy stanie przedcukrzycowym?
W bezpośrednim porównaniu SURMOUNT-5 tirzepatyd przywracał prawidłowy cukier częściej niż semaglutyd. Analizę 425 osób ze stanem przedcukrzycowym opublikowano w kwietniu 2026 roku. Obie cząsteczki podawano w najwyższej tolerowanej dawce przez 72 tygodnie.
| SURMOUNT-5, po 72 tygodniach | Tirzepatyd 10 albo 15 mg | Semaglutyd 1,7 albo 2,4 mg |
|---|---|---|
| Prawidłowy cukier | 89,9 procent osób | 76,2 procent osób |
| Spadek HbA1c | 0,60 punktu | 0,48 punktu |
| Spadek masy ciała | 21,5 procent | 14,5 procent |
Tirzepatyd poprawiał też bardziej insulinę na czczo i wrażliwość na insulinę. Na starcie średnia hemoglobina glikowana wynosiła 5,86 procent, a średnie BMI 40. Uczestnicy mieli średnio 47 lat, a 63 procent stanowiły kobiety.
Co mówi metaanaliza wszystkich badań?
Metaanaliza ośmiu badań z 14 564 uczestnikami, opublikowana w styczniu 2026 roku, potwierdziła ten kierunek. Leki z grupy GLP-1 przywracały prawidłowy cukier ponad cztery razy częściej niż placebo. Dla semaglutydu iloraz szans wyniósł 4,87.
Wszyscy uczestnicy tych badań mieli otyłość. Autorzy zaznaczają, że brakuje danych o osobach ze stanem przedcukrzycowym i prawidłową wagą. Jakość dowodów ocenili jako niską, głównie z powodu dużych różnic między badaniami.
Gdzie kupić semaglutyd i tirzepatyd?
W sklepie dostępny jest semaglutyd 3 mg Bio-Peptide za 350 zł, od ręki. Tirzepatyd jest dostępny jako 20 mg Bio-Peptide za 800 zł od ręki, 20 mg Genheal za 800 zł na zamówienie i 40 mg Nouveaux w penie za 1400 zł od ręki.
Produkty w sklepie są materiałem do badań laboratoryjnych, a nie lekami Wegovy ani Mounjaro. Rozpoznanie i leczenie zaburzeń cukru prowadzi lekarz. Wyniki w już rozpoznanej cukrzycy opisują wpisy o semaglutydzie i badaniach SUSTAIN oraz o tirzepatydzie i badaniach SURPASS.
Najczęstsze pytania
Czy semaglutyd cofa stan przedcukrzycowy?
W badaniach STEP prawidłowy cukier po 68 tygodniach miało od 84,1 do 89,8 procent osób na semaglutydzie, wobec 47,8 do 70,4 procent na placebo.
Czy tirzepatyd chroni przed cukrzycą?
W trzyletnim SURMOUNT-1 cukrzycę rozpoznano u 1,3 procent osób na tirzepatydzie i u 13,3 procent na placebo, czyli ryzyko było mniejsze o 93 procent.
Który lek działa lepiej przy stanie przedcukrzycowym?
W SURMOUNT-5 prawidłowy cukier miało 89,9 procent osób na tirzepatydzie i 76,2 procent na semaglutydzie po 72 tygodniach.
Czy efekt utrzymuje się po odstawieniu?
Po 17 tygodniach bez tirzepatydu cukrzycę miało 2,4 procent osób z grup leczonych i 13,7 procent z grupy placebo, więc ochrona częściowo się utrzymała.
Czy te wyniki dotyczą osób z prawidłową wagą?
Nie, wszyscy uczestnicy badań mieli nadwagę albo otyłość. Danych o osobach z prawidłową wagą brakuje.
Źródła
- Perreault L, Davies M, Frias JP i in. Changes in Glucose Metabolism and Glycemic Status With Once-Weekly Subcutaneous Semaglutide 2.4 mg Among Participants With Prediabetes in the STEP Program. Diabetes Care, 2022, 45(10): 2396-2405. https://doi.org/10.2337/dc21-1785
- Jastreboff AM, le Roux CW, Stefanski A i in. Tirzepatide for Obesity Treatment and Diabetes Prevention. New England Journal of Medicine, 2025, 392(10): 958-971. https://doi.org/10.1056/NEJMoa2410819
- Hankosky ER, Lebrec J, Lee CJ i in. Tirzepatide and the 10-year predicted risk of cardiovascular disease and type 2 diabetes in adults with obesity and prediabetes: A post hoc analysis from the three-year SURMOUNT-1 trial. Diabetes, Obesity and Metabolism, 2025, 27(12): 7385-7394. https://doi.org/10.1111/dom.70143
- Galindo RJ, Aronne LJ, Horn DB i in. Reversion to normoglycemia with tirzepatide vs semaglutide in participants with obesity and prediabetes: a post hoc analysis of SURMOUNT-5. Journal of Endocrinological Investigation, 2026, 49(7): 1611-1620. https://doi.org/10.1007/s40618-026-02895-3
- Tsironikos GI, Tsolaki V, Zakynthinos G i in. Effectiveness of GLP-1 RAs in Restoring Normoglycemia in Patients With Prediabetes: An Updated Systematic Review and Meta-Analysis. Diabetes/Metabolism Research and Reviews, 2026, 42(1): e70114. https://doi.org/10.1002/dmrr.70114