Tesamorelina zmniejszyła ilość tłuszczu w wątrobie o 37 procent w ciągu roku. W badaniu z 2019 roku u 35 procent leczonych tłuszcz w wątrobie spadł poniżej progu stłuszczenia, czyli 5 procent, a na placebo tylko u 4 procent. Badacze zaobserwowali też, że w ciągu roku tesamorelina zahamowała postęp włóknienia wątroby. Metaanaliza pięciu badań z 2026 roku potwierdziła spadek tłuszczu w wątrobie średnio o 4,28 punktu procentowego. Wszystkie te badania prowadzono u osób z HIV, u których stłuszczenie wątroby jest częste i ma cięższy przebieg niż u innych.
Czym jest tesamorelina?
Tesamorelina to analog GHRH, hormonu, którym podwzgórze każe przysadce wydzielać hormon wzrostu. Jako jedyny peptyd z tej grupy ma rejestrację leku: w Stanach Zjednoczonych pod nazwą Egrifta, do zmniejszania tłuszczu brzusznego u osób z HIV. Historię tej rejestracji opisuje wpis o tym, dlaczego tesamorelina jest jedynym analogiem GHRH zarejestrowanym jako lek.
Tesamorelina działa najmocniej na tłuszcz trzewny, czyli ten wokół narządów w jamie brzusznej. Ile go ubywało w badaniach, opisaliśmy we wpisie o tym, co pokazały badania nad tesamoreliną i tłuszczem na brzuchu. Ten wpis dotyczy wątroby.
Co pokazało pierwsze badanie nad wątrobą?
Pierwsze badanie przeprowadzono w Massachusetts General Hospital w Bostonie i opublikowano w 2014 roku w JAMA. Wzięło w nim udział 50 osób z HIV i nadmiarem tłuszczu na brzuchu. Przez 6 miesięcy dostawały 2 mg tesamoreliny podskórnie raz dziennie albo placebo.
| Co zmierzono | Tesamorelina | Placebo |
|---|---|---|
| Tłuszcz trzewny | minus 34 cm² | plus 8 cm² |
| Tłuszcz w wątrobie, zmiana mediany | minus 2,0 procent | plus 0,9 procent |
| Cukier na czczo po 6 miesiącach | plus 4 mg/dl | plus 2 mg/dl |
Różnica w tłuszczu wątroby między grupami wyniosła 2,9 punktu procentowego na korzyść tesamoreliny. Cukier na czczo wzrósł nieco po 2 tygodniach, ale po 6 miesiącach różnica między grupami nie była już istotna. Autorzy uznali wynik za zachętę do dłuższego badania.
Co dał rok podawania tesamoreliny?
Dłuższe badanie opublikowano w 2019 roku w Lancet HIV. Objęło 61 osób z HIV, u których tłuszcz stanowił co najmniej 5 procent wątroby, co oznacza stłuszczenie. Przez 12 miesięcy dostawały 2 mg tesamoreliny dziennie albo placebo, a potem przez 6 miesięcy wszyscy dostawali tesamorelinę.
- Tłuszcz w wątrobie: spadek o 4,1 punktu procentowego więcej niż na placebo.
- Spadek względny: 37 procent wobec wartości wyjściowej.
- Wątroba poniżej progu stłuszczenia: 35 procent leczonych wobec 4 procent na placebo.
- Cukier i hemoglobina glikowana: bez różnic między grupami po 12 miesiącach.
- Działania niepożądane: częstsze dolegliwości w miejscu wkłucia, żadne poważne.
Co trzecia leczona osoba zakończyła więc rok z wątrobą, która w badaniu obrazowym nie spełniała już kryterium stłuszczenia. Autorzy kolejnej pracy nazwali tesamorelinę pierwszym sposobem leczenia, który okazał się skuteczny przy stłuszczeniu wątroby u osób z HIV.
Czy tesamorelina hamuje włóknienie wątroby?
Włóknienie to stopniowe zastępowanie zdrowej tkanki wątroby tkanką bliznowatą. W badaniu z 2019 roku pobierano wycinki wątroby przed leczeniem i po roku. W kolejnej pracy z 2020 roku badacze podsumowali, że tesamorelina zmniejszyła tłuszcz w wątrobie i zapobiegła postępowi włóknienia w ciągu roku.
Ta sama praca sprawdziła, które geny w wątrobie zmieniły aktywność. Tesamorelina wzmocniła geny związane z oddychaniem komórkowym w mitochondriach. Osłabiła geny zapalenia, naprawy tkanek i podziałów komórek. Zmiany te szły w parze z korzystniejszym wynikiem genów związanych z włóknieniem.
Czy poprawiają się też próby wątrobowe?
Tak, co pokazała analiza dwóch badań trzeciej fazy z 806 osobami z HIV i otyłością brzuszną. Badacze wybrali osoby z podwyższonymi enzymami wątrobowymi, ALT albo AST powyżej 30 jednostek na litr. Porównali tych, u których tesamorelina zmniejszyła tłuszcz trzewny co najmniej o 8 procent, z pozostałymi.
| Enzym, zmiana przez 26 tygodni | Duży spadek tłuszczu trzewnego | Mały spadek |
|---|---|---|
| ALT | minus 8,9 j./l | plus 1,4 j./l |
| AST | minus 3,8 j./l | plus 0,4 j./l |
Poprawa enzymów utrzymała się przez 52 tygodnie, także u osób przełączonych po 26 tygodniach na placebo. Tłuszcz trzewny częściowo u nich wrócił, a enzymy pozostały lepsze.
Co mówi metaanaliza z 2026 roku?
Metaanaliza zebrała pięć badań z losowym przydziałem, w których porównano tesamorelinę z placebo u dorosłych z HIV. Pozwala to ocenić efekt na większej liczbie osób niż w pojedynczym badaniu.
| Wynik | Średnia różnica wobec placebo |
|---|---|
| Tłuszcz w wątrobie | minus 4,28 punktu procentowego |
| Tłuszcz trzewny | minus 27,71 cm² |
| Tłuszcz na tułowiu | minus 1,18 kg |
| Obwód talii | minus 1,61 cm |
| Masa beztłuszczowa | plus 1,42 kg |
Autorzy metaanalizy podsumowali, że tesamorelina poprawia skład ciała, tłuszcz w wątrobie i masę beztłuszczową bez poważnych działań niepożądanych i bez zaburzenia gospodarki cukrowej. Wymienili bóle stawów i mięśni, mrowienie oraz zaczerwienienie w miejscu wkłucia.
Jak tesamorelina wypada na tle leków GLP-1?
Semaglutyd i tirzepatyd też zmniejszają tłuszcz w wątrobie, a towarzyszy temu wyraźny spadek masy ciała. Tesamorelina działa inaczej. W metaanalizie z 2026 roku nie zmieniła istotnie wskaźnika masy ciała, a zmniejszyła tłuszcz trzewny i tłuszcz w wątrobie. Masa beztłuszczowa przy tym wzrosła, czyli tesamorelina nie odbierała mięśni.
Wyniki leków GLP-1 opisuje wpis o tym, co pokazały badania nad semaglutydem i tirzepatydem przy stłuszczeniu wątroby. Tesamorelinę badano dotąd nad wątrobą wyłącznie u osób z HIV. Tesamorelina sprzedawana jako materiał badawczy nie jest lekiem Egrifta.
Gdzie kupić tesamorelinę i ile kosztuje?
W sklepie jest tesamorelina 10 mg Genheal w cenie 200 zł, czyli 20 zł za miligram, dostępna od ręki. Opis produktu i badań zbiera strona tesamorelina. Porównanie z innymi analogami GHRH podaje wpis sermorelina, Mod GRF 1-29, CJC-1295 i tesamorelina w jednej tabeli. Produkty w sklepie są materiałem do badań laboratoryjnych, a nie lekiem.
Najczęstsze pytania
Czy tesamorelina zmniejsza tłuszcz w wątrobie?
Tak, w badaniu z 2019 roku tesamorelina zmniejszyła tłuszcz w wątrobie o 37 procent w ciągu roku, a u 35 procent leczonych spadł on poniżej progu stłuszczenia.
Czy tesamorelina działa na włóknienie wątroby?
Według pracy z 2020 roku, opartej na wycinkach wątroby, tesamorelina zapobiegła postępowi włóknienia w ciągu roku leczenia.
Jaką dawkę tesamoreliny podawano w badaniach nad wątrobą?
W badaniach z 2014 i 2019 roku uczestnicy dostawali 2 mg tesamoreliny podskórnie raz dziennie, przez 6 albo 12 miesięcy.
Czy tesamorelina podnosi cukier we krwi?
Cukier na czczo wzrósł lekko po 2 tygodniach, ale po 6 i 12 miesiącach nie różnił się od placebo. Hemoglobina glikowana również się nie zmieniła.
Ile kosztuje tesamorelina w sklepie?
Tesamorelina 10 mg Genheal kosztuje 200 zł, czyli 20 zł za miligram, i jest dostępna od ręki.
Źródła
- Stanley TL, Feldpausch MN, Oh J i in. Effect of tesamorelin on visceral fat and liver fat in HIV-infected patients with abdominal fat accumulation: a randomized clinical trial. JAMA, 2014, 312(4): 380-389. https://doi.org/10.1001/jama.2014.8334
- Stanley TL, Fourman LT, Feldpausch MN i in. Effects of tesamorelin on non-alcoholic fatty liver disease in HIV: a randomised, double-blind, multicentre trial. Lancet HIV, 2019, 6(12): e821-e830. https://doi.org/10.1016/S2352-3018(19)30338-8
- Fourman LT, Billingsley JM, Agyapong G i in. Effects of tesamorelin on hepatic transcriptomic signatures in HIV-associated NAFLD. JCI Insight, 2020, 5(16): e140134. https://doi.org/10.1172/jci.insight.140134
- Fourman LT, Czerwonka N, Feldpausch MN i in. Visceral fat reduction with tesamorelin is associated with improved liver enzymes in HIV. AIDS, 2017, 31(16): 2253-2259. https://doi.org/10.1097/QAD.0000000000001614
- Badran AS, Helal A, Shata KS, Ayesh H. Body composition, hepatic fat, metabolic, and safety outcomes of tesamorelin, a GHRH analogue, in HIV-associated lipodystrophy: a meta-analysis of randomized controlled trials. Obesity Research and Clinical Practice, 2026, 20(1): 2-12. https://doi.org/10.1016/j.orcp.2026.01.002